Anh Trân đi về phía bến Thập Lục Phố, gió sông gần như đã ngừng hẳn. Có những thiếu nữ tân thời đã mặc sườn xám không tay, cánh tay ủ kín suốt cả mùa đông lộ ra sắc trắng lạnh lẽo, ẩm nhợt, phải nhờ ánh xuân rực rỡ v**t v*, sưởi ấm, mới dần dần mềm lại.

Dẫu đã lấy chồng, sống ở Thượng Hải hơn hai mươi năm, nhưng trong lòng cô, thành phố này vẫn luôn trống rỗng, xám xịt, không có hơi ấm. Còn lúc này đây, cô lại rất muốn lấp đầy nó, cho nó nhiều màu sắc, cho nó tươi mới, linh động. Từng cửa hiệu, cô đều bước vào ngắm nghía cẩn thận; gặp món đồ hứng thú thì hỏi han đến mức ông chủ lộ vẻ sầu não, mà cô vẫn chẳng hay biết gì. Dĩ nhiên cũng bởi cô chỉ xem, chỉ hỏi, không mua, loại khách như vậy khiến người bán đau đầu nhất.

Trong tiệm kim hoàn, cô xem những chiếc vòng tay trẻ con đeo, chuông nhỏ đính kèm khẽ lay là leng keng trong trẻo; ở cửa hàng da lông, cô được tận mắt thấy da hổ thật, dù đã bị lột bỏ máu thịt gân xương, vẫn toát ra vẻ uy phong lẫm liệt; trong tiệm hải vị, từng con lươn gió phơi khô treo ngược, bụng bị thanh tre chống hình chữ thập, mở toang, khô cứng, hỏi giá thì còn rẻ hơn con cô mang đi biếu khi lần đầu tới nhà bà Diêu đánh bài. Quầy dược liệu sống chín bày một cặp hà thủ ô không rõ niên đại, hình dáng đã lờ mờ giống thân người, nam nữ phân minh; nghe nói ăn vào có thể cải lão hoàn đồng, nhưng kẻ đứng xem thì đông, người mua lại chẳng có, hóa ra chuyện cải lão hoàn đồng, người đời vẫn cần thời gian cân nhắc.

Tiệm tơ lụa bày đủ các loại vải, từng cây từng cây xếp kín, màu sắc đầy đủ, lại còn đủ thứ cổ áo, đăng ten, viền nẹp cùng khuy thắt làm rối mắt người xem. Cô mua ít viền ren đục lỗ, viền nẹp hai màu và mấy chiếc khuy thắt hình bươm bướm; đàn bà dẫu năm tháng có dài đến đâu, rốt cuộc cũng chẳng rời được hai chữ “ưa đẹp”.

Cô còn hiếm hoi ghé vào cả tiệm dầu gạo. Những bao tải gai đựng đầy thóc gạo mở toang miệng, đặt sẵn cái xẻng, mua bao nhiêu tùy ý xúc bấy nhiêu. Nào là gạo yên chi, gạo hương tẻ, nếp xanh, nếp huyết, nếp trắng, gạo tẻ phấn, ngoài ra còn đủ thứ lương cốc đậu đỗ. Cô nhìn đến xuất thần, chẳng biết sang bên kia rồi còn có thể thấy, có thể ăn được những thứ này nữa hay không! Ra khỏi tiệm, trong hơi thở toàn là mùi thức ăn béo ngậy. Cô gọi dầu đôn tử, niên cao sườn heo, bánh bao sinh chiên, canh miến thịt nhồi dầu diện cân, mì xào cải xanh thịt sợi, bánh ú thịt, móng hổ…… bày kín cả một bàn, sao mà ăn hết cho được. Cô chỉ nếm mỗi thứ một đũa, đã lưng lửng no. Đợi cô vừa đứng dậy rời đi, lập tức một đám trẻ ăn mày ùa tới.

Quầy bán bánh hải đường vẫn còn ở đó, như thường lệ vẫn có những thanh niên chuẩn bị xuống tàu ra nước ngoài vây quanh mua ăn. Lần này Anh Trân quyết định không bỏ lỡ nữa. Gió sông thổi tung mái tóc xoăn của cô táp vào mặt, chiếc mũ đã mất, cô cởi chiếc khăn voan nơi cổ quấn lên đầu. Bánh hải đường vừa ra lò, ngọt thơm mềm dẻo mà bỏng miệng. Cô đứng trước cửa tiệm đồ sứ, trong tủ kính bày những chiếc bình giả cổ: bình cổ cao men phấn vẽ hoa đào, bình dáng đởm men xanh lam hình chim công, bình mai men đỏ tế, còn có cả những bình sứ thanh hoa, giá tiền cũng không đắt, trên mặt người bán rõ ràng viết rằng vẫn còn chỗ để trả giá. Cô nhìn mà động lòng, nhưng cuối cùng vẫn không mua, vì quá dễ vỡ, không thích hợp mang theo trên đường xa.

Dẫu sao cô cũng đang mang thai, rất dễ cảm thấy mệt mỏi. Cô vẫy tay gọi một chiếc xe kéo. Người kéo xe còn trẻ, thân thể rắn rỏi, mặc đồ ngắn gọn, làn da ngăm đen, đôi mắt sáng, hàm răng trắng dễ khiến người ta nảy sinh thiện cảm. Anh ta hỏi: “Thưa bà, bà đi đâu ạ?”

Anh Trân lên xe rồi mới bắt đầu nghĩ. Người kéo xe cũng không thúc giục, chỉ cầm khăn lau mồ hôi trên cổ, cho đến khi nghe cô nói: “Công quán số 18, đường Bồ Thạch!”

“Được ạ! Bà ngồi cho vững nhé!” 

Chỉ cần có việc làm là anh ta tràn đầy sức lực, đôi chân như đạp trên bánh xe gió lửa.

Từng cây long não lùi dần về phía sau, từng chiếc ô tô vượt lên phía trước. Anh Trân liếc thấy trong túi anh ta cắm một chiếc trống lắc, những hạt tròn màu đỏ anh đào đập vào mặt trống, theo nhịp chạy mà bịch bịch vang lên.

Một chàng trai trẻ như vậy đã là cha của con người khác rồi. Có lẽ không hẳn giống như cô nghĩ, nhưng tất cả đều chẳng còn quan trọng.

Anh Trân bước xuống khỏi xe kéo, vừa lúc có một chiếc Studebaker cũng dừng trước cổng sắt. Cô trả tiền xe rồi băng qua đường. Diêu Khiêm đứng ở đó, mặc bộ âu phục dạ mỏng xanh lam, cà vạt đã tháo, chiếc sơ mi trắng tinh mới tinh cởi hai cúc trên, để lộ yết hầu hơi nhô ra. Một tay anh đút trong túi quần, một tay buông thõng, hiển nhiên đã trông thấy cô, nhưng không nói gì, chỉ mỉm cười nhìn cô đi tới.

Đã nhiều ngày không gặp, vậy mà lúc này gặp lại vẫn tự nhiên như cũ. Anh Trân chỉ vào bộ âu phục của anh: “Thời tiết ấm dần rồi, anh nên thay đồ mỏng hơn.”

Diêu Khiêm “ừ” một tiếng: “Vừa từ Nam Kinh sang, bên đó khí trời vẫn còn lạnh.” Ánh mắt anh thẳng hướng về bụng cô, lượn quanh một hồi, rồi mới trở lại gương mặt cô: “Hiếm khi thấy em tâm trạng tốt thế này, là vì tôi sao?”

Anh Trân đưa ngón tay chọc một cái vào ngực anh: “Anh tự đa tình!”

Diêu Khiêm bị tâm trạng tốt của cô lây sang, thuận thế nắm tay cô kéo vào trong cổng: “Em muốn ăn gì, tôi bảo lái xe đi mua!”

Anh Trân kéo tay anh lại. Anh nghiêng đầu hỏi: “Sao thế?”

Anh Trân cười nói: “Bao nhiêu năm nay… chúng ta chưa từng chụp ảnh chung. Phía trước có tiệm chụp ảnh, chúng ta đi nhé!”

Diêu Khiêm khựng lại một chút: “Chúng ta từng chụp chung rồi.”

Anh Trân hơi sững người: “Khi nào thế?”

Diêu Khiê

Hai người dọc theo đường Bồ Thạch thong thả bước đi. Con đường này người qua lại thưa thớt, trông rất yên tĩnh. Trên bức tường gạch xanh vươn lên ngọn đào, từng cành kết đầy nụ, chỗ đón nắng cũng đã nở lác đác mấy bông. Cây ngô đồng đâm ra lá non, ánh mặt trời xuyên qua kẽ lá chiếu xuống, rọi lên mu bàn chân thành một vệt sáng rực rỡ, rất ấm áp. Một đàn bồ câu bay về phía những mái nhà nối tiếp nhau, có thể nghe rõ tiếng vỗ cánh phành phạch, trầm nặng, hóa ra muốn tự do tung cánh giữa bầu trời, cũng phải dùng hết sức lực của toàn thân.

Một chiếc lông vũ xám trắng khẽ khàng rơi xuống vai Diêu Khiêm. Cô đưa tay giúp anh nhặt đi, anh cúi đầu mỉm cười nhạt, trong mắt ẩn chứa ánh sáng và bóng tối. Không ai nói lời nào, nhưng lòng lại yên tĩnh đến lạ.

Tiệm chụp ảnh của Vương Khai làm ăn vắng vẻ, hai bên cửa đều là tủ kính, bên trong xếp những bức ảnh lớn nhỏ khác nhau: ảnh tạo hình của minh tinh điện ảnh, ảnh cưới của nam nữ, ảnh tự chụp của các cô gái trẻ, cũng có cả ảnh chụp chung của học viên quân trường, chính diện, nghiêng mặt, người thì ngồi, người thì xổm, hoặc đứng thẳng tắp. Gương mặt của những con người ấy, một khi lướt qua trước mắt liền chẳng thể nhớ nổi, có lẽ thứ có thể lưu lại, cũng chỉ là những người có ảnh, những người mang theo câu chuyện.

Người tiếp họ là một chàng trai trẻ, tự giới thiệu tên là Tiểu Phó. Anh ta áy náy nói rằng nhiếp ảnh gia hôm nay xin nghỉ, còn mình chỉ là tay mới, e rằng chụp ra hiệu quả không được tốt.

Anh ta theo trực giác cho rằng đôi nam nữ trước mặt là những người rất kén chọn.

Diêu Khiêm hạ giọng bàn với cô: “Hay là… hôm khác quay lại?”

“Không!” Anh Trân từ chối rất nhanh. Cô rõ ràng ý thức được sự vội vàng của mình, liền hạ giọng, mỉm cười nói: “Chọn ngày không bằng gặp ngày, qua rồi thì e là tôi sẽ mất hứng.”

Rồi cô hỏi Tiểu Phó: “Cậu biết dùng máy ảnh chụp hình không?”

Tiểu Phó đáp: “Cái đó thì chắc chắn biết, chỉ là…” 

Anh Trân không để anh ta nói tiếp: “Biết là được!”

Rồi lại hỏi gương ở đâu, tóc cô bị rối, muốn chải cho gọn.

Tiểu Phó dẫn cô tới góc gần cửa sổ. Trên tường đóng một chiếc đinh, treo chiếc gương hình trứng ngỗng, vì phải tiện cho các bà lão thấp người hoặc trẻ con soi nên treo khá thấp. Bên cạnh đặt một chiếc lược nhựa màu xanh, răng lược sắc, kẽ răng bám đầy cáu tóc đen sì, chẳng biết đã qua tay bao nhiêu người. Cô lấy từ túi xách ra một chiếc lược ngà voi nhỏ, lùi lại hai bước, hơi khuỵu gối đứng cong người, mới đặt trọn khuôn mặt mình vào gương. Cô chải lại mái, để vài lọn tóc rủ trước trán cho thêm phần yêu kiều, lấy phấn hồng xoa tán nhẹ trên gò má, đôi môi cũng dùng đầu ngón tay chấm chút màu son còn sót lại mà tô qua.

Diêu Khiêm đứng trước cửa hút thuốc, nhíu mày trầm tư nghĩ điều gì đó. Đến khi đầu thuốc gần cháy tới ngón tay, anh mới ấn vào gạt tàn dập tắt, quay người đi lại gần Anh Trân. Anh Trân cười, giúp anh cài lại khuy áo sơ mi, vừa hỏi: “Cà vạt của anh đâu rồi?”

Anh đáp: “Để quên trong xe rồi.”

Nói xong, anh dứt khoát cởi luôn áo vest. Anh Trân bảo anh khụy người xuống thấp, giúp anh chải tóc, phát hiện một sợi bạc liền kẹp lấy nhổ ra. Chải đến thái dương vẫn còn lốm đốm ánh bạc, lòng cô bỗng chốc mơ hồ, bọn họ đều không còn trẻ nữa rồi.

Tiểu Phó để họ chọn phông nền. Có lầu gác đình đài, non nước hồ sông; có mười dặm phồn hoa, ca múa tưng bừng; có phong cảnh bốn mùa trong năm; cũng có cảnh ly biệt nơi bến tàu nhà ga. Diêu Khiêm chọn một bức cảnh xuân. Thấy trên bậu cửa có bình hoa cắm toàn hoa nhựa, anh tháo xuống một bông đào, cài vào túi trước ngực áo sơ mi.

Đèn trắng đèn vàng đều bật sáng rực. Anh Trân ngồi trên ghế, Diêu Khiêm đứng bên cạnh, cánh tay vắt ngang sau lưng ghế, như thể thân mật ôm lấy cô. Đầu Tiểu Phó thò vào trong chiếc hộp che máy ảnh, Diêu Khiêm bỗng mỉm cười hỏi: “A Trân, em có hồi hộp không?”

Anh Trân cũng cười: “Tôi không hề hồi hộp.”

Diêu Khiêm khẽ nói: “Còn tôi thì hồi hộp lắm, hồi hộp đến mức lòng bàn tay cũng đổ mồ hôi rồi.”

Lừa ai chứ? Anh Trân mím nhẹ môi, đèn flash chớp lên, nổ bùng trong mắt trong khoảnh khắc. Tiểu Phó thò đầu ra nói đã xong, “tách tách” tắt đèn, đứng trước quầy viết phiếu, hẹn ba ngày sau tới lấy.

Diêu Khiêm trả tiền. Anh Trân cất tờ phiếu vào túi xách, hai người cùng bước ra khỏi tiệm chụp ảnh. Cô chặn một chiếc xe kéo ven đường, quay sang anh nói: “Tôi phải đi rồi, đã hẹn đánh bài với bà Lý, không thể đến muộn!”

“Thật sao?” Thần sắc Diêu Khiêm như đang suy nghĩ điều gì, anh cũng không giữ cô lại thêm.

Anh Trân gật đầu: “Thật.”

Rồi cô quay người tới xe ngồi lên. Thấy anh vẫn đứng đó dõi theo, cô giơ tay khẽ vẫy, giọng nói dịu dàng đến lạ: “Ngài Diêu, tạm biệt!”

Diêu Khiêm mỉm cười: “A Trân, tạm biệt!”